100 głupich przepisów w USA (z dowodami, że istnieją)
Nowy Meksyk (New Mexico, NM) leży w amerykańskim południowym zachodzie, to stan o bogatej historii kształtowanej przez rdzennych mieszkańców i hiszpańskich osadników. Gospodarka Nowego Meksyku opiera się na wydobyciu ropy i gazu ziemnego oraz turystyce. Stolicą stanu jest Santa Fe, a największym miastem Albuquerque. Do najpopularniejszych atrakcji turystycznych należą Carlsbad Caverns i White Sands.
-
Spis Treści
Szybkie fakty
Nazwa angielska New Mexico Skrót NM Stolica Santa Fe Największe miasto Albuquerque (560 274 mieszkańców) Aktualny czas 12:34 Strefa czasowa MST (UTC-7), w kraju obowiązuje czas letni MDT (UTC-6) Populacja 2 117 525 (36. najbardziej zaludniony stan USA) Powierzchnia 314 915,00km² (5. największy stan USA) Przyjęcie do Unii 6 stycznia 1912 (47. stan, który dołączył) ⭐ Stolica stanu Nowego Meksyku
Stolicą stanu Nowy Meksyk jest Santa Fe. W 1610 roku założył je gubernator Wicekrólestwa Nowej Hiszpanii, Pedro de Peralta, i od razu stało się stolicą prowincji Nuevo México. Santa Fe zostało stolicą stanu Nowy Meksyk po jego przyjęciu do Unii 6 stycznia 1912 roku.
🏙️ Największe miasto w Nowym Meksyku
Największym miastem w Nowym Meksyku jest Albuquerque, które w 2023 roku liczyło 560 274 mieszkańców. Drugie jest Las Cruces z populacją 114 892, a trzecie Rio Rancho z 110 660 mieszkańcami.
🕒 Czas w Nowym Meksyku
Aktualny czas w Nowym Meksyku to 12:34. Stan stosuje czas górski (MST, UTC-7), a od marca do listopada czas letni MDT (UTC-6). Niektóre obszary Narodu Nawaho mogą mieć własne zasady dotyczące zmiany czasu.
🧑🤝🧑 Liczba ludności Nowego Meksyku
Według danych z 2023 roku Nowy Meksyk liczył łącznie 2 117 525 mieszkańców, co dawało mu 36. miejsce wśród stanów USA pod względem liczby ludności.
📍 Powierzchnia Nowego Meksyku
Całkowita powierzchnia Nowego Meksyku to 314 915,00km², z czego 314 161,00km² stanowi ląd, a jedynie 757,00km² wody. Nowy Meksyk jest 5. największym stanem w USA.
-
Ciekawostki o Nowym Meksyku
🧩 Z jakimi stanami graniczy Nowy Meksyk
Nowy Meksyk graniczy z czterema stanami USA. Na zachodzie z Arizoną, na północy z Kolorado, a na wschodzie z Oklahomą i Teksasem. Na południu graniczy z Meksykiem.
📅 Data przyjęcia Nowego Meksyku do Unii
Nowy Meksyk został przyjęty do Unii 6 stycznia 1912 roku jako 47. stan, w miejsce Terytorium Nowego Meksyku.
📛 Przydomek stanu Nowego Meksyku
Przydomek Nowego Meksyku to „The Land of Enchantment”, z dumą prezentowany także na tablicach rejestracyjnych. Nazwa nawiązuje do naturalnego piękna stanu, często z nutą tajemniczości. Według zachowanych źródeł przydomek pojawił się po raz pierwszy w 1926 roku w materiałach promocyjnych stanu.
⛰️ Najwyższa góra w Nowym Meksyku
Najwyższą górą w Nowym Meksyku jest Wheeler Peak o wysokości 4 013,30m, położony w paśmie Sangre de Cristo w północnej części stanu. Szczyt nazwano na cześć kartografa i odkrywcy George’a Montague’a Wheelera, który przez dziesięć lat prowadził wyprawy po Nowym Meksyku i innych stanach, zbierając dane geologiczne, biologiczne, topograficzne i inne.
🏞️ Rzeki w Nowym Meksyku
Najdłuższą rzeką w Nowym Meksyku jest Rio Grande o całkowitej długości 3 034,00km. Kolejne to rzeka Pecos (1 490,00km), Canadian River (1 458,00km), rzeka Cimarron (1 123,00km) i rzeka Gila (1 050,00km).
🎓 Uniwersytety w Nowym Meksyku
Największą uczelnią w stanie jest University of New Mexico z siedzibą w Albuquerque, działający od 1889 roku, dziś około 31 000 studentów. Na drugim miejscu jest New Mexico State University z głównym kampusem w Las Cruces, około 19 000 studentów. Trzeci co do wielkości jest Eastern New Mexico University w Portales, około 9 000 studentów.
✉️ Kody pocztowe w Nowym Meksyku
Nowy Meksyk ma zakresy kodów ZIP 870xx–871xx, 873xx–875xx oraz 877xx–884xx. Kod ZIP dla konkretnego adresu możesz sprawdzić na stronie USPS, a artykuł kody ZIP w USA wyjaśnia, jak działa ten system.
-
Pogoda w Nowym Meksyku
Najlepszy czas na wizytę w Nowym Meksyku to późna wiosna i wczesna jesień, gdy temperatury są przyjemne, a opady minimalne. W tym okresie panują najlepsze warunki na road tripy i wędrówki.
Wiosna w Nowym Meksyku jest sucha i ciepła, temperatury rosną od marcowych średnich 6°C do 12°C aż do majowych średnich 16°C do 22°C. Przelotne deszcze są rzadkie.
Lato w Nowym Meksyku jest gorące, szczególnie na południu, gdzie temperatury często przekraczają 35°C. Na północy i w górach są zwykle o kilka stopni niższe. W lipcu i sierpniu pojawiają się krótkie, lecz intensywne burze, które mogą powodować nagłe powodzie.
Jesień w Nowym Meksyku przynosi komfortową pogodę z temperaturami między 12°C a 18°C. Opadów jest niewiele, dlatego jesień świetnie nadaje się do aktywności na świeżym powietrzu.
Zima w Nowym Meksyku jest łagodna, temperatury zwykle oscylują tuż powyżej zera, około 0°C do 5°C. Mróz występuje głównie nocą lub w górach, gdzie może pojawić się śnieg. Zimy są suche w większości stanu.
🌡️ Średnie temperatury i opady w Nowym Meksyku
-
Co zobaczyć w Nowym Meksyku
1️⃣ Park Narodowy Carlsbad Caverns
Park Narodowy Carlsbad Caverns słynie z rozległych jaskiń wapiennych, jednych z największych na świecie. Do tej pory odkryto łącznie 119 jaskiń, a najsłynniejsza jest Big Room.
Jaskinie można zwiedzać samodzielnie lub dołączyć do jednej z wycieczek z przewodnikiem. W jaskiniach żyje siedemnaście gatunków nietoperzy, a ich liczebność latem szacuje się na 200 000–500 000. Ciekawostka, temperatura wewnątrz jaskiń utrzymuje się stałe na poziomie 13°C.
2️⃣ Taos Pueblo
Taos Pueblo to jedna z najdłużej nieprzerwanie zamieszkanych osad na świecie, dzięki czemu trafiła na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wspólnota rdzennych mieszkańców znanych jako Pueblo liczy ponad 1000 lat, a ich domy tradycyjnie buduje się z cegieł adobe, rozpoznawalnych po ochrowej barwie.
Zwiedzający mogą podejrzeć tradycyjne życie Pueblo lub uczestniczyć w tańcach, ceremoniach religijnych i innych wydarzeniach kulturalnych. Fotografowanie w niektórych miejscach jest zabronione.
3️⃣ Park Narodowy White Sands
Park Narodowy White Sands rozciąga się w południowej części stanu na obszarze 589,9km², krajobraz naprawdę jedyny w swoim rodzaju. Park tworzą ogromne wydmy gipsowe, które miejscami osiągają do 9,00m, dlatego zjazdy na sankach i sandboarding są tu ulubioną rozrywką dzieci i dorosłych.
Przez park biegnie kilka szlaków pieszych z widokami na fotogeniczne wydmy. Letnie upały potrafią być dotkliwe, zabierz więc dużo wody.
4️⃣ Kolej Cumbres & Toltec Scenic Railroad
Cumbres & Toltec to historyczna kolej oferująca wyjątkową przejażdżkę jedną z najpiękniejszych tras w Stanach Zjednoczonych. Linia, otwarta w 1880 roku, łączy miasta Chama w Nowym Meksyku i Antonito w Kolorado.
Lokomotywy parowe i zabytkowe wagony suną przez zachwycające krajobrazy z widokami na góry, lasy i rzeki. Pełne doświadczenie trwa około sześciu godzin i obejmuje lunch oraz przystanki fotograficzne.
5️⃣ Pomnik Narodowy Bandelier
Chronione domostwa skalne Bandelier leżą na zachód od Santa Fe i pozwalają zajrzeć do dawnych siedzib wykutych w ścianach kanionów. Anasazi zbudowali te domy w latach 1383–1466, co potwierdzają daty znalezione na niektórych belkach drewnianych.
Bandelier oferuje około 112,7km szlaków, które prowadzą przez kaniony obok jaskiń mieszkalnych i ich pozostałości. Letnie upały w okolicy potrafią być ekstremalne, dlatego najlepiej zwiedzać rano lub pod wieczór.
6️⃣ Most nad wąwozem Rio Grande
Rio Grande Gorge Bridge należy do najwyższych mostów w Stanach Zjednoczonych i znajduje się na północny zachód od Taos. Most drogowy, otwarty w 1965 roku, wznosi się 182,9m nad Rio Grande i oferuje rozległe widoki na tytułowy wąwóz, dlatego to ulubiony przystanek fotografów. Platformy widokowe są dostępne po obu stronach mostu.
7️⃣ Roswell
Roswell leży w południowo-wschodnim Nowym Meksyku i zasłynęło teoriami spiskowymi o rzekomej katastrofie UFO w 1947 roku. Mieszkańcy wykorzystali legendę, a dziś działa tu International UFO Museum and Research Center, otwarte dla zwiedzających. Miasto organizuje coroczny festiwal UFO, który przyciąga entuzjastów z całego świata.
8️⃣ Pomnik Narodowy Petroglyph
Petroglyph National Monument na obrzeżach Albuquerque chroni jedną z największych kolekcji petroglifów w Ameryce Północnej. Lud Pueblo oraz pierwsi hiszpańscy osadnicy wyryli w skałach ponad 24 000 przedstawień zwierząt, motywów duchowych i różnych symboli. Wzdłuż klifów z petroglifami biegnie kilka szlaków z tablicami objaśniającymi ich znaczenie.
9️⃣ Santa Fe Plaza
Santa Fe Plaza to historyczne serce stolicy Nowego Meksyku. Plac otaczają muzea, galerie i inne budynki z charakterystycznego materiału znanego jako „adobe”. Po hiszpańsku słowo oznacza suszoną na słońcu glinę. Zabudowa wokół placu ma ochrowy kolor, zaokrąglone krawędzie i przeważnie jedną kondygnację.
Santa Fe Plaza od zawsze pełniło rolę głównego centrum handlowego i społecznego miasta, goszcząc targi, koncerty, festiwale i inne wydarzenia kulturalne.
🔟 Albuquerque International Balloon Fiesta
Albuquerque International Balloon Fiesta to jeden z największych festiwali balonów na świecie. Każdego października przyciąga tysiące odwiedzających i setki balonów, a masowy start o wschodzie słońca jest największą atrakcją. Zwiedzający mogą polecieć balonem i zobaczyć całe wydarzenie z lotu ptaka. Festiwal oferuje też koncerty, zawody i liczne strefy gastronomiczne.
-
Największe miasta w Nowym Meksyku
Tabela prezentuje dziesięć największych miast stanu Nowy Meksyk w 2023 roku. Źródłem danych jest federalna agencja Amerykańskie Biuro Spisu Ludności, której główną misją jest przeprowadzanie spisu powszechnego.
Miasto Hrabstwo Populacja 1 Albuquerque Bernalillo 560 274 Mapa Albuquerque 2 Las Cruces Doña Ana 114 892 Mapa Las Cruces 3 Rio Rancho Sandoval, Bernalillo 110 660 Mapa Rio Rancho 4 Santa Fe Santa Fe 89 167 Mapa Santa Fe 5 Roswell Chaves 47 109 Mapa Roswell 6 Farmington San Juan 46 237 Mapa Farmington 7 Hobbs Lea 39 386 Mapa Hobbs 8 Clovis Curry 37 612 Mapa Clovis 9 Carlsbad Eddy 31 499 Mapa Carlsbad 10 Alamogordo Otero 31 284 Mapa Alamogordo -
Drużyny sportowe w Nowym Meksyku
🏒 Hokej (NHL)
W NHL nie ma drużyny z Nowego Meksyku.
🏈 Futbol amerykański (NFL)
Nowy Meksyk nie ma zespołu grającego w NFL.
🏀 Koszykówka (NBA)
Nowy Meksyk nie ma reprezentacji w NBA.
⚾ Baseball (MLB)
W MLB nie ma drużyny z Nowego Meksyku.
⚽ Piłka nożna (MLS)
Żadna drużyna z Nowego Meksyku nie gra w MLS.
-
Symbole stanu Nowego Meksyku
Wszystkie oficjalne symbole Nowego Meksyku zostały zatwierdzone przez Zgromadzenie Ogólne stanu i podpisane przez gubernatora. Poniżej wybrane symbole.
Flaga Nowego Meksyku
Obecna flaga Nowego Meksyku jest w użyciu od 15 marca 1925 roku i należy do najprostszych pod względem projektu wśród flag stanowych USA. Przedstawia czerwony święty symbol słońca ludu Zia na złotym tle. Emblemat odwołuje się do świętej liczby cztery, czyli czterech kierunków, czterech pór roku, czterech części dnia i czterech etapów życia. Żółty i czerwony odnoszą się do historii stanu związanej z Hiszpanią.
W 2001 roku North American Vexillological Association uznało flagę Nowego Meksyku za najpiękniejszą spośród wszystkich flag stanowych USA.
Wielka pieczęć Nowego Meksyku
Wielka pieczęć w obecnej formie jest używana od 1913 roku, czyli rok po tym, jak Nowy Meksyk został członkiem Unii. Na pieczęci widnieje duży bielik chroniący mniejszego orła meksykańskiego, co symbolizuje ochronę przez Stany Zjednoczone dawnego terytorium Meksyku. Emblematowi towarzyszy oficjalna dewiza stanu „Crescit eundo”.
Stanowy hymn
Oficjalnym hymnem stanu od 14 marca 1917 roku jest O Fair New Mexico, skomponowany i napisany przez urodzoną w Nowym Meksyku Elizabeth Garrett.
Stanowy kwiat
Kwiatem stanowym Nowego Meksyku od 14 marca 1927 roku jest jukka, powszechna na pustynnych i suchych obszarach stanu. Roślina wyróżnia się długimi, mieczowatymi liśćmi i białymi kwiatostanami. W stanie rośnie około 40 gatunków jukki, najczęstsza jest yucca elata.
Stanowe drzewo
W 1949 roku stan wybrał sosnę piñonową (Pinus edulis) na swoje drzewo stanowe, gatunek naturalnie występujący w amerykańskim południowym zachodzie. Sosna znana jest z jadalnych nasion, czyli orzeszków piniowych. Ich zbiór to w Nowym Meksyku tradycyjna jesienna aktywność.
Stanowy płaz
W 2003 roku lista symboli stanowych poszerzyła się o ropuchę Spea multiplicata, osiągającą do 6,00cm, zwykle aktywną nocą.
Stanowe zwierzę
Oficjalnym zwierzęciem stanowym Nowego Meksyku od 1963 roku jest niedźwiedź czarny, żyjący w leśnych i górskich regionach stanu. Symbolizuje siłę i dzikie piękno stanu, a także pojawia się jako Smokey Bear w kampaniach przeciwpożarowych. Ciekawostka, kampanię oparto na prawdziwym niedźwiadku uratowanym podczas pożaru lasu w Nowym Meksyku.
Stanowy ptak
Ptakiem stanowym, wybranym w 1949 roku, jest kukawka naziemna, powszechna na pustynnych i półpustynnych terenach Nowego Meksyku. To świetny biegacz, często widać go przemykającego przez drogi i otwarte przestrzenie. Potrafi biec nawet 32,00km/h, a sławę zyskał także jako postać z kreskówek Looney Tunes, gdzie ucieka przed kojotem.
Stanowe pytanie
W 1999 roku Nowy Meksyk ustanowił oficjalne pytanie stanowe „Czerwone czy zielone?”. To bardzo częste pytanie w lokalnych restauracjach, gdzie obsługa pyta, czy dania mają być przygotowane z czerwonym czy zielonym chilli.
Stanowy aromat
W 2023 roku Nowy Meksyk przyjął wyjątkową ustawę definiującą oficjalny aromat stanu. Symbolem został zapach pieczonego zielonego chilli, podstawy miejscowej kuchni.
Dodaj swoje pytanie lub doświadczenie osobiste