Zasadnicza reguła przy ubieganiu się o paszport brzmi: nie zwlekaj i złóż wniosek na czas. Mój kolega miał lecieć do USA na miesięczne, w pełni opłacone szkolenie. Nie poleciał. Najpierw okazało się, że nie ma ważnego paszportu biometrycznego, a potem złamał rękę. Standardowy czas oczekiwania na paszport w Polsce wynosi do 30 dni, choć w praktyce często jest to około 2-3 tygodni. W wyjątkowych sytuacjach można ubiegać się o paszport tymczasowy, który wydawany jest znacznie szybciej. Pod względem funkcjonalności na granicach, dokumenty te różnią się jednak okresem ważności i akceptacją przez niektóre kraje.

-
Spis Treści
Podstawowe informacje o paszporcie biometrycznym
Jak rozpoznać paszport biometryczny?
Paszport z danymi biometrycznymi (dane możliwe do odczytu maszynowego oraz chip z wizerunkiem twarzy i odciskami palców) rozpoznasz po specyficznym symbolu na dole przedniej okładki. Jest to prostokąt z kółkiem w środku. Możesz go zobaczyć na zdjęciu wprowadzającym do tego artykułu. Wszystkie paszporty wydawane obecnie w Polsce są paszportami biometrycznymi.Ile kosztuje wydanie paszportu w Polsce?
Standardowa opłata za wydanie paszportu biometrycznego (ważnego 10 lat) w roku 2026 wynosi 140 zł. Uczniowie, studenci, emeryci i renciści mogą skorzystać z ulgi 50% (koszt 70 zł), pod warunkiem okazania odpowiedniego dokumentu (np. legitymacji). Za paszport dla dziecka do 12. roku życia zapłacisz 30 zł, a dla dziecka w wieku od 12 do 18 lat – 70 zł (z ważną legitymacją szkolną). Posiadacze Karty Dużej Rodziny mogą liczyć na jeszcze większe zniżki.Jaki jest okres ważności paszportu?
Ważność paszportu dla osób powyżej 12. roku życia wynosi 10 lat od daty wydania. Paszport dla dzieci poniżej 12 lat jest ważny tylko przez 5 lat. Przedłużenie ważności już wydanego paszportu nie jest możliwe; po upływie terminu należy zawsze złożyć wniosek o nowy dokument.Gdzie złożyć wniosek o paszport biometryczny?
Wniosek o paszport możesz złożyć w dowolnym punkcie paszportowym (zazwyczaj w urzędach wojewódzkich lub ich delegaturach) na terenie całej Polski, niezależnie od miejsca zameldowania. Polacy mieszkający za granicą składają wniosek u polskiego konsula. Pamiętaj, że złożenie wniosku wymaga osobistej wizyty w urzędzie w celu pobrania odcisków palców.Jak długo trwa wyrobienie paszportu?
Zgodnie z polskimi przepisami czas oczekiwania na paszport wynosi do 30 dni od momentu złożenia wniosku. W praktyce, poza sezonem wakacyjnym, dokument jest często gotowy do odbioru już po około 2–3 tygodniach. Stan realizacji wniosku możesz sprawdzić online na stronie rządowej.Czy można przyspieszyć wydanie paszportu?
W Polsce nie ma oficjalnej usługi „ekspresowego paszportu” za dodatkową opłatą, tak jak w niektórych innych krajach. W sytuacjach nagłych (np. choroba, pogrzeb członka rodziny, pilny wyjazd służbowy) można złożyć podanie do kierownika urzędu paszportowego o przyspieszenie procedury, dołączając dokumenty potwierdzające sytuację. Decyzja zależy jednak od dobrej woli urzędu.Paszport tymczasowy – kiedy można go uzyskać?
Jeśli nie możesz czekać na paszport biometryczny, możesz ubiegać się o paszport tymczasowy. Jest on ważny maksymalnie przez 12 miesięcy (często krócej, w zależności od celu podróży) i nie zawiera biometrii (czyli nie ma zakodowanych odcisków palców). Koszt to zazwyczaj 30 zł. Pamiętaj jednak, że paszport tymczasowy nie uprawnia do ruchu bezwizowego do USA (wymagana jest wiza, a nie ESTA). Punkt szybkiego wydawania paszportów tymczasowych działa m.in. na Lotnisku Chopina w Warszawie (usługa dla osób, które zapomniały dokumentu lub utraciły jego ważność tuż przed wylotem). -
Jak złożyć wniosek o paszport
Wniosek o paszport biometryczny składa się osobiście w punkcie paszportowym. Nie można wysłać wniosku pocztą ani w pełni złożyć go przez internet, ponieważ urzędnik musi pobrać Twoje odciski palców (dotyczy osób powyżej 12. roku życia).
Współczesna procedura jest uproszczona – nie musisz już ręcznie wypełniać papierowego formularza. Urzędnik wypełni wniosek w systemie elektronicznym na podstawie Twoich danych, a Ty jedynie potwierdzisz ich poprawność i złożysz podpis na specjalnym urządzeniu (padzie).
Opłatę paszportową najlepiej uiścić przelewem przed wizytą w urzędzie lub zapłacić na miejscu w kasie/wpłatomacie (sprawdź wcześniej możliwości płatnicze wybranego urzędu).
-
Dokumenty wymagane przy składaniu wniosku
Paszport dla osoby dorosłej
Będziesz potrzebować ważnego dowodu osobistego lub dotychczasowego paszportu (jeśli jest jeszcze ważny). Musisz dostarczyć jedno aktualne, kolorowe zdjęcie paszportowe (wykonane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku) oraz potwierdzenie wniesienia opłaty paszportowej. Jeśli ubiegasz się o zniżkę, zabierz dokument uprawniający do ulgi (np. legitymację studencką, Kartę Dużej Rodziny).
Paszport dla dzieci poniżej 12 lat
Wniosek składają rodzice lub opiekunowie prawni. Dziecko do 5. roku życia nie musi być obecne przy składaniu wniosku. Dzieci starsze (5-12 lat) muszą być obecne, ale nie pobiera się od nich odcisków palców. Wymagana jest zgoda obojga rodziców (złożona osobiście w urzędzie lub elektronicznie przez ePUAP). Potrzebne będzie zdjęcie dziecka oraz ważny dokument tożsamości rodziców.
Paszport dla młodzieży (12-18 lat)
Dziecko, które ukończyło 12 lat, musi być obecne przy składaniu wniosku, ponieważ pobierane są od niego odciski palców. Podobnie jak w przypadku młodszych dzieci, wymagana jest zgoda obojga rodziców. Młodzież musi również złożyć własnoręczny podpis pod wnioskiem.
Paszport dla osoby mieszkającej za granicą
Obywatele polscy przebywający za granicą składają wniosek w polskim konsulacie. Czas oczekiwania na paszport wydawany przez konsula może być dłuższy niż w kraju (zazwyczaj od 4 do 6 tygodni, w zależności od placówki), a opłaty są wyrażane w walucie lokalnej i zazwyczaj są wyższe niż w Polsce.
Drugi paszport
W wyjątkowych sytuacjach można posiadać dwa ważne paszporty jednocześnie. Dotyczy to np. osób, które podróżują służbowo do krajów skonfliktowanych ze sobą (np. Izrael i niektóre kraje arabskie) lub gdy jeden paszport jest zablokowany w konsulacie w celu uzyskania wizy, a konieczny jest pilny wyjazd w inne miejsce. Wydanie drugiego paszportu wymaga zgody Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (wniosek składa się przez wojewodę). Drugi paszport jest ważny tylko 2 lata.
-
Na co uważać przy wyrabianiu paszportu
- Zdjęcie do paszportu jest kluczowe. Musi być biometryczne (twarz na wprost, neutralny wyraz twarzy, zamknięte usta, odsłonięte brwi). Nawet minimalny uśmiech lub włosy zasłaniające owal twarzy mogą spowodować odrzucenie wniosku.
- Paszport jest wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. Chip znajduje się w twardej stronie personalizacyjnej; traktuj dokument delikatnie i go nie wyginaj.
- Przed wyjazdem za granicę sprawdź, czy paszport nie jest uszkodzony. Zalanie, naderwana strona czy zamazane dane mogą skutkować odmową wpuszczenia na pokład samolotu lub przekroczenia granicy.
- Osobom często podróżującym polecam zrobienie skanu lub zdjęcia strony z danymi paszportowymi i przechowywanie go w chmurze lub telefonie. W przypadku utraty dokumentu za granicą znacznie ułatwi to procedurę w konsulacie.
-
Kiedy potrzebny jest paszport, a gdzie wystarczy dowód?
Podróże do UE i Strefy Schengen
Polacy mogą podróżować do wszystkich krajów Unii Europejskiej oraz Strefy Schengen na podstawie ważnego dowodu osobistego. Dotyczy to m.in.: Austrii, Belgii, Chorwacji, Czech, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Niemiec, Portugalii, Włoch i wielu innych. Paszport nie jest wymagany, ale warto go mieć jako dokument zapasowy.
Wielka Brytania po Brexicie
Od 1 października 2021 r. do wjazdu do Wielkiej Brytanii (Anglia, Szkocja, Walia, Irlandia Północna) niezbędny jest ważny paszport. Dowód osobisty nie jest już akceptowany (z nielicznymi wyjątkami dla osób posiadających status osiedleńca).
Kraje wymagające paszportu ważnego co najmniej 6 miesięcy
Wiele krajów poza Europą wymaga, aby paszport był ważny przez określony czas od planowanej daty wyjazdu z tego kraju (zazwyczaj 6 miesięcy). Do tej grupy należą często: Egipt, Indie, Indonezja, Kenia, Malediwy, Tajlandia, Turcja, Wietnam czy Dominikana. Lista ta może się zmieniać, dlatego zawsze sprawdzaj aktualne warunki wjazdu na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych („Polak za granicą”).
-
Najczęściej zadawane pytania o dokumenty podróży
Jaki paszport jest potrzebny do USA?
Aby podróżować do USA w ramach programu ruchu bezwizowego (Visa Waiver Program) z autoryzacją ESTA, musisz posiadać paszport biometryczny. Paszporty tymczasowe nie uprawniają do korzystania z ESTA (w takim przypadku konieczna jest wiza wklejana do paszportu). Odciski palców zostaną pobrane podczas kontroli granicznej w USA.Czy paszport biometryczny jest potrzebny przy przesiadce w USA?
Tak, nawet jeśli tylko przesiadasz się na inny samolot w USA i nie opuszczasz lotniska, musisz posiadać zatwierdzoną autoryzację podróży ESTA lub wizę. Warunkiem uzyskania ESTA jest posiadanie ważnego paszportu biometrycznego.Czy mogę dostać paszport w 24 godziny?
Standardowo nie. Jedynym wyjątkiem jest specjalny punkt na Lotnisku Chopina w Warszawie, gdzie można wyrobić paszport tymczasowy „od ręki” (często w kilkadziesiąt minut), ale tylko w uzasadnionych przypadkach (np. zapomniany dokument, zagubienie). Taki paszport ma jednak ograniczoną ważność i nie wszędzie jest akceptowany (np. nie zadziała z ESTA do USA).Czy paszport można odebrać przez pełnomocnika?
Zasadniczo paszport biometryczny należy odebrać osobiście, ponieważ przy odbiorze urzędnik weryfikuje odciski palców (przykładasz palec do czytnika, aby sprawdzić, czy dane w paszporcie są zgodne z Twoimi). Odbiór przez pełnomocnika jest możliwy tylko w bardzo szczególnych, uzasadnionych przypadkach (np. ciężka niepełnosprawność), i wymaga wcześniejszego uzgodnienia z urzędem.Czy mogę podróżować z paszportem po ślubie i zmianie nazwiska?
Jeśli zmieniłeś nazwisko po ślubie, Twój dotychczasowy paszport traci ważność po upływie 60 dni od daty zawarcia małżeństwa (dla osób przebywających w Polsce) lub 4 miesięcy (dla osób przebywających za granicą). Pamiętaj jednak, że dane na bilecie lotniczym muszą się idealnie zgadzać z danymi w paszporcie. Jeśli lecisz w podróż poślubną zaraz po weselu, bezpieczniej jest używać starego paszportu i zarezerwować bilet na panieńskie nazwisko.Czy muszę wymienić paszport po zmianie adresu zameldowania?
Nie. W polskich paszportach nie wpisuje się już adresu zameldowania. Zmiana miejsca zamieszkania nie wpływa na ważność paszportu i nie wymaga jego wymiany.
Więcej informacji znajdziesz na oficjalnej stronie Serwisu Rzeczypospolitej Polskiej.





Dodaj swoje pytanie lub doświadczenie osobiste