100 głupich przepisów w USA (z dowodami, że istnieją)
Czy wiesz, co w potocznej angielszczyźnie oznaczają określenia takie jak Suzie B., Hamilton, sawbuck czy C-note? Jeśli chodzi o dolary amerykańskie, istnieje wiele przydomków, które początkowo mogą wydawać się niezrozumiałe. Ten artykuł stanowi przegląd potocznych nazw banknotów i monet oraz wyjaśnia ich pochodzenie.
-
Spis Treści
Potoczne określenia pieniędzy w USA
💰 „Buck”
Jednym z najczęściej używanych slangowych określeń jest „buck”. Słowo to wywodzi się od „buckskin”, co oznaczało skórę jelenia, która niegdyś pełniła funkcję środka płatniczego. Pierwsze udokumentowane użycie tego terminu datuje się na 1748 rok. Osadnik z Pensylwanii, Johann Conrad Weiser, który często utrzymywał kontakty z kolonistami i rdzennymi Amerykanami, zanotował w swoim dzienniku, że kogoś obrabowano z towarów o wartości 300 „bucks”.
💰 „Greenback”
Podczas wojny secesyjnej w latach 1861–1862 wyemitowano awaryjną walutę papierową z charakterystycznym zielonym nadrukiem na odwrocie. Banknoty te zyskały miano „greenbacks”. Ta wojenna waluta była wyjątkowa, ponieważ nie posiadała pokrycia w rezerwach złota ani srebra.
💰 Inne określenia slangowe
Słowo „beans” (fasola) odnosi się do tego warzywa jako podstawowego pożywienia w czasach biedy, natomiast „dough” (ciasto) to metaforyczne nawiązanie do chleba, czyli środków do życia.
Za sprawą kultury hip-hopowej i miejskiego slangu do języka angielskiego przeniknęło określenie „duckets”. Nawiązuje ono do historycznych dukatów, waluty używanej niegdyś w Europie. Z kolei ze świata hazardu wywodzi się termin „bones”, który początkowo odnosił się do kości do gry, wyrabianych dawniej z prawdziwych kości zwierzęcych.
Starsze, rzadziej już używane określenie „simoleons” powstało prawdopodobnie z połączenia słów „sim” i „Napoleon”. „Sim” mogło być skrótem od „simpleton” lub nawiązywać do sześciopensówki (simon), a „Napoleon” odnosił się do historycznej monety francuskiej.
Przydomek „smackers” wywodzi się najpewniej od słowa „smack”, oznaczającego głośny dźwięk, jaki wydawały banknoty rzucane dłonią na stół (lub pocałunek dłoni w banknot). Obecnie już archaiczne słowo „spondulix” ma korzenie prawdopodobnie w grece, choć jego dokładna etymologia nie jest do końca jasna.
W przypadku kwot idących w tysiące używa się określeń „grand” lub po prostu „G”. Na przykład dziesięć tysięcy dolarów to „10 Grand” lub „10 G”.
-
Przezwiska monet dolarowych
Nazwy potoczne centów i monet dolarowych zazwyczaj biorą się od ich wartości nominalnej, wizerunków lub materiałów, z których zostały wykonane.
🪙 Moneta o nominale jednego centa (1¢)
Moneta o najniższym nominale jest powszechnie nazywana „cent” lub „penny”. Ten drugi termin został zapożyczony od brytyjskiego pensa.
Starsze monety jednogroszowe, emitowane w latach 1909–1958, miały na awersie portret Abrahama Lincolna, a na rewersie dwa kłosy pszenicy. Dzięki temu zyskały przydomek „wheat penny”.
🪙 Moneta o nominale pięciu centów (5¢)
Wybita w 75% z miedzi i w 25% z niklu moneta jest powszechnie nazywana „nickel”. Mennica Stanów Zjednoczonych rozpoczęła produkcję nikli w 1866 roku.
🪙 Moneta o nominale dziesięciu centów (10¢)
Moneta ta jest najczęściej określana mianem „dime”.
🪙 Moneta o nominale dwudziestu pięciu centów (25¢)
Najpopularniejsze przezwisko, „quarter”, pochodzi bezpośrednio od wartości nominalnej 25 centów, co stanowi ćwierć (quarter) dolara. „Quarters” były przez lata podstawowym środkiem płatniczym w automatach telefonicznych i pralniach samoobsługowych.
Dziś już nieco zapomniane określenie „two bits” wywodzi się z czasów kolonialnych i hiszpańskich monet z początku XIX wieku. Jeden „bit” reprezentował 12,5 centa (ósmą część dolara hiszpańskiego), więc dwa bity to 25 centów.
🪙 Moneta o nominale pięćdziesięciu centów (50¢)
Przezwisko tej monety, „half”, odnosi się do jej wartości nominalnej wynoszącej pół dolara.
Na awersie monety widnieje wizerunek prezydenta Johna F. Kennedy’ego, co nadało jej przydomek „Kennedy”. Wprowadzona do obiegu w 1964 roku, krótko po zamachu na prezydenta, jest dziś cenionym przedmiotem kolekcjonerskim.
🪙 Moneta o nominale jednego dolara ($1)
Czasami nazywana „gold dollar” ze względu na swój charakterystyczny, złocisty kolor (wynikający ze stopu miedzi, cynku, manganu i niklu).
W latach 1971–1978 moneta dolarowa przedstawiała prezydenta Dwighta D. Eisenhowera, co nadało jej przezwisko „Ike”.
Skrót „SBA” lub „Suzie B.” odnosi się do dolara z wizerunkiem Susan B. Anthony, emitowanego w latach 1979–1981 oraz ponownie w 1999 roku. Moneta ta nie zyskała popularności ze względu na mylące podobieństwo do ćwierćdolarówki.
W 2000 roku wprowadzono dolara Sacagawea, zwanego potocznie „Sac”, od imienia indiańskiej przewodniczki, której wizerunek widnieje na awersie.
-
Przezwiska banknotów dolarowych
Slangowe nazwy banknotów często pochodzą od ich nominału, koloru farby drukarskiej lub portretu historycznej postaci.
💵 Banknot o nominale jednego dolara ($1)
Powszechnie nazywany „single” lub „buck”. Często określa się go także mianem „George” na cześć George’a Washingtona, którego portret znajduje się na awersie.
💵 Banknot o nominale dwóch dolarów ($2)
Choć rzadko spotykany w obiegu, banknot dwudolarowy ma swoje przezwisko „deuce”, oznaczające dwójkę (np. w kartach). Bywa także nazywany „Tom” lub „Jefferson” od widniejącego na nim Thomasa Jeffersona.
💵 Banknot o nominale pięciu dolarów ($5)
Banknot pięciodolarowy, znany jako „fin”, „fiver” lub „five-spot”, jest także nazywany „Abe” od Abrahama Lincolna.
💵 Banknot o nominale dziesięciu dolarów ($10)
Znany jako „ten-spot”. Termin „sawbuck” odnosi się do rzymskiej liczby X, która przypomina kształtem kozioł do piłowania drewna (sawbuck). Inne przezwisko, „Hamilton”, oddaje hołd Alexanderowi Hamiltonowi, pierwszemu sekretarzowi skarbu USA.
💵 Banknot o nominale dwudziestu dolarów ($20)
Określany jako „double sawbuck” z powodu rzymskiej liczby XX (dwie dziesiątki). Banknot dwudziestodolarowy jest także powszechnie nazywany „Jackson” od portretu Andrew Jacksona.
💵 Banknot o nominale pięćdziesięciu dolarów ($50)
Nazywany „fifty” lub „Grant”, co jest bezpośrednim odniesieniem do generała i prezydenta Ulyssesa S. Granta.
💵 Banknot o nominale stu dolarów ($100)
Znany jako „Benjamin”, „Benjie” lub „Frank”, od Benjamina Franklina. Starsze terminy to „C-Note” i „C”, które odnoszą się do rzymskiej liczby C, oznaczającej 100.
💬 Czy znasz inne slangowe określenia na monety lub banknoty dolarowe? Podziel się nimi w komentarzach.
Dodaj swoje pytanie lub doświadczenie osobiste